Als wijkbewoners wil je samen de energietransitie oppakken en je eigen warmtevoorziening regelen of zelfs helemaal ‘van het gas af’. Maar hoe doe je dat?
Bij de energietransitie in onze eigen wijk in de Benedenbuurt in Wageningen nemen we niet alleen als bewoner vrijwillig deel in het proces, maar zetten we ook professioneel onze kennis en kunde in. Wij leren daar veel van en ons bedrijf heeft zich daardoor verder ontwikkeld. Onze ervaringen delen we graag met andere bewonersinitiatieven en met gemeentes die bewonersparticipatie een rol willen geven. Door samen te werken, en daarbij vooral van elkaar te leren, geven we de energietransitie een versnelling.
Wij zorgen daarbij voor overzicht in complexe processen door te focussen op het doel, de planning te bewaken, in informatiebehoefte te voorzien, afspraken vast te leggen en waar nodig de gewenste ondersteuning te bieden.
Het woord van dit moment: energietransitie. We willen geen fossiele brandstoffen meer gebruiken, de CO2 uitstoot moet naar beneden en we moeten vooral allemaal van het ‘gas af’. Het liefst zo snel mogelijk. De overheid heeft bepaald dat gemeentes in Nederland hierin het voortouw nemen en dat burgers hierbij nauw betrokken moeten worden. Daarmee is de uitdaging geschetst.
Stel je nu eens voor dat jouw eigen woonwijk door de gemeente is uitgekozen om als eerste in de gemeente van het gas af te gaan. De gemeente wil daarbij graag dat jullie als wijkbewoners zelf de handen ineenslaan om de warmtevoorziening in de wijk te regelen. Of je neemt als wijkbewoners zelf het initiatief om ‘van het gas af te gaan’. Hoe dan ook, in de wijk ga je als wijkbewoners samenwerken. Samen maak je een plan voor de warmtevoorziening in je wijk, zowel technisch, als financieel. Vervolgens wordt alles gerealiseerd en lever je als wijk zelf warmte aan alle bewoners. Vervolgens onderhoud je gedurende een jaartje of -tig de warmtevoorziening en reken je jaarlijks de verbruikte warmte naar rato af per woning. Op zich een helder proces – in theorie.
De praktijk lijkt iets weerbarstiger. Want waarom zou je als bewoners hieraan mee willen werken, of niet? Uit ervaring weten we dat de overwegingen om mee te werken zeer divers zijn:
- Milieu – het gebruik van fossiele brandstoffen beperken om de CO2 uitstoot te reduceren en de verdere opwarming aarde tegen te gaan;
- Oorsprong van het aardgas – het gebruik van het Nederlandse aardgas verminderen om de aardbevingen in Groningen te beperken zonder afhankelijk te worden van buitenlandse gasleveranciers;
- Energiekosten– grip krijgen en houden op de energiekosten om geen last te hebben van de onvoorspelbaarheid van de gaskosten en de daaraan gekoppelde overige energiekosten;
- Sociale binding wijk – als wijkbewoners samen iets opzetten, bijvoorbeeld een deelauto, een wijktuin of een warmtenet;
- Collectieve onderhandelingspositie – als georganiseerde groep heb je meer invloed en kun je meer bereiken dan als individu;
- Toekomstbestendigheid – nu, zelf keuzes voor je woonomgeving maken waardoor je de toekomstige ontwikkelingen mede bepaalt in plaats van af te wachten met alle bijbehorende onzekerheden;
- Enzovoort.
Zo mogelijk is de weerstand nog diverser al is het maar dat mensen om allerlei redenen niet zitten te wachten op veranderingen. Laat staan veranderingen die ook jou mogelijk extra geld kosten, nog vol onzekerheden zitten, gedoe in jouw huis en/of tuin betekenen. En dat allemaal terwijl je wel andere dingen aan je hoofd hebt, die voor jou persoonlijk veel belangrijker zijn (familieomstandigheden, ziekte, geldgebrek enz.) en je bovendien voorlopig nog wel aangesloten bent op het gasnet.
Ga er maar aan staan als welwillende bewoners om niet alleen zelf de kar te trekken om de energietransitie in de wijk te realiseren, maar ook je sceptische buren in dit proces mee te nemen. Zijn alle benodigde vaardigheden in de wijk voorhanden? Of moeten die worden ingehuurd? En wie gaat dat allemaal betalen? Daarbij wil de gemeente graag ‘tempo draaien’ en ‘een vinger in de pap’ hebben en houden. Duidelijk mag zijn dat een dergelijk proces veel tijd, capaciteit en geld kost. Bovenal ook een lange adem, zowel om het plan uit te werken als om het uit te voeren.
Goed nieuws: het wiel hoeft niet te worden uitgevonden! Wij hebben veel kennis en kunde en delen die graag. Uiteraard blijven wij ons verder ontwikkelen, door
- direct betrokken te zijn en blijven bij de realisatie van een warmtenet in onze eigen woonwijk;
- contact met andere bewonersinitiatieven in de energietransitie;
- deel te nemen in overkoepelende regionale en landelijke organisaties, overleggen en ontwikkelgroepen;
- ons netwerk waarin specialisten op het gebied van financiën, techniek, installatie, wetgeving en governance, communicatie en participatie;
- contact met de organisatie in Denemarken, die voorziet in coöperatieve opwekking en levering van warmte;
- kennisdeling door presentaties en trainingen zowel te volgen als te geven.
Wij hebben er alle vertrouwen in dat door in alle openheid samen te werken en van elkaar te leren we de energietransitie versnellen. Dan gaan we samen een (niet te) warme toekomst tegemoet.